Wracasz o 21:30. W lodówce pusto, w głowie jeszcze pół maila z pracy, a w brzuchu burczy tak, że sąsiedzi pewnie słyszą. Ręka sama idzie po wędlinę i ser w plasterkach. Znasz to?
Ja miałem tak przez cały zeszły rok. Aż pewnego wieczoru wyciągnąłem z lodówki wędzoną makrelę, którą kupiłem “na kiedyś”, dorzuciłem jajka, które akurat ugotowałem rano, i wymieszałem to z jogurtem. Wyszła pasta, która na ciepłym chlebie smakuje lepiej niż większość kanapkowych past ze sklepu. I kosztuje mniej.
To jest przepis dla ludzi, którzy nie mają siły ani ochoty na gotowanie. Nic nie smażysz, nic nie pieczesz. Jeśli masz widelec i miskę, dasz radę.
Co potrzebujesz (na 2–3 porcje)
- 1 duża wędzona makrela (ok. 250–300 g z ościami i skórą, wyjdzie z tego mniej więcej 150–180 g mięsa)
- 3 jajka ugotowane na twardo
- 3 duże łyżki jogurtu greckiego (ok. 80–90 g)
- 1 mały ogórek kiszony
- 1 łyżka soku z cytryny (z połowy cytryny wycisniesz dwie, więc spokojnie)
- garść szczypiorku albo zielonej cebulki
- pieprz, ewentualnie szczypta papryki słodkiej
- 4–6 kromek chleba (żytni, pszenny, bagietka – co masz)
Soli nie dodawaj. Makrela jest już solona i wędzona, więc zwykle wystarczy. Do tego jeszcze wrócimy.
Zamienniki: zamiast jogurtu greckiego możesz dać gęsty jogurt naturalny albo łyżkę majonezu plus łyżkę jogurtu. Zamiast szczypiorku – cebulka dymka, a w ostateczności odrobina zwykłej, drobno posiekanej cebuli.
Jak obrać makrelę, żeby nie szarpać się z ościami?
To jest moment, którego większość ludzi się boi. Niepotrzebnie. Wędzona makrela jest miękka i sama się odchodzi od kręgosłupa.
- Połóż rybę na desce. Przejedź palcem wzdłuż grzbietu i zdejmij skórę. Schodzi jak rękawiczka, szczególnie gdy ryba jest jeszcze lekko ciepła albo ma temperaturę pokojową.
- Rozchyl rybę wzdłuż brzucha jak książkę. Główny kręgosłup z ościami zwykle wychodzi w jednym kawałku, wystarczy go podnieść od ogona.
- Odłóż na bok ciemne, tłuste fragmenty przy skórze i przy brzuchu. Są bardzo intensywne w smaku. Możesz je wrzucić do pasty, ale mniej, niż jasnego mięsa.
- Przejedź palcami po mięsie. Małe ości w okolicy brzucha wyczujesz od razu, jak drobne igiełki. Wyciągnij je.
- Rozdrobnij mięso widelcem na drobne płatki.
Cała akcja zajmuje 3–4 minuty. Jeśli jesteś zmęczony, puść sobie w tle podcast i nawet nie poczujesz, że coś robisz.
Jak zrobić pastę krok po kroku?
- Jajka: obierz i rozgnieć widelcem na grubsze kawałki. Nie na papkę. Chcesz, żeby coś w tej paście dało się pogryźć.
- Dodaj makrelę i delikatnie wymieszaj. Znowu bez przesady – ma być “kawałkowo”.
- Ogórek kiszony zetrzyj na tarce albo posiekaj bardzo drobno. Lekko odciśnij nadmiar soku.
- Jogurt i cytryna: wrzuć jogurt i sok z cytryny. Zacznij od 2 łyżek jogurtu, resztę dolewaj po woli.
- Szczypiorek: pokrój nożyczkami prosto do miski, to szybsze niż deska.
- Dopraw pieprzem, spróbuj. Jeśli smak jest za ostry – więcej jogurtu. Za mdły – więcej cytryny.
- Chleb: podpiecz w tosterze, na suchej patelni albo przez 30 sekund w mikrofalówce (ten ostatni sposób daje miękki, ciepły chleb). Posmaruj grubo pastą.
Gotowe. Zegarek pokaże około 10 minut, jeśli jajka masz już ugotowane. Jeśli nie – wrzuć je do wody na 9 minut, gdy tylko wejdziesz do domu, i zajmij się resztą w tym czasie.
Dlaczego pasta wychodzi za tłusta albo za sucha?
To dwa najczęstsze problemy i oba da się łatwo naprawić.
Za tłusta? Makrela sama w sobie jest tłustą rybą. Jeśli dodasz do niej majonez, dostaniesz ciężką, lepiącą masę. Dlatego bazą jest jogurt grecki. Do tego kwaśna cytryna i ogórek – one “ścinają” tłustość. Jeśli i tak wydaje ci się ciężko, dorzuć jeszcze jedno jajko i trochę ogórka.
Za sucha? Zwykle winne są jajka i brak jogurtu. Dodaj łyżkę jogurtu, a jeśli to nie pomaga, łyżeczkę wody z ogórków kiszonych. Brzmi dziwnie, ale działa.
Konsystencja docelowa: coś pomiędzy twarożkiem a tuńczykiem z puszki. Ma się trzymać na chlebie, ale dać się łatwo rozsmarować.
Co zrobić, gdy pasta wyjdzie za słona?
Zdarza się. Szczególnie gdy makrela jest mocno wędzona, a ogórek bardzo kwaśny. Nie wyrzucaj.
- Dodaj jajko (albo dwa). Neutralne, rozcieńcza smak.
- Dołóż jogurtu – kolejna łyżka złagodzi całość.
- Dodaj odrobinę startego świeżego ogórka albo kawałek obranego jabłka. Słodycz i chrupkość świetnie równoważą sól.
- Zrezygnuj z kiszonego ogórka i zastąp go świeżym.
- Podawaj na niesolonym chlebie, np. na zwykłej bułce albo chlebie tostowym. Słona pasta na solonym chlebie to przesada.
Wersja fit i warianty z tego, co masz w lodówce
Wersja fit: zamień jogurt grecki na naturalny, 0–2% tłuszczu, a z jajek wyrzuć jedno żółtko. Zamiast białego pieczywa weź chleb razowy albo położ pastę na plasterkach ogórka i papryki. Z takiej kolacji wychodzi ok. 350–400 kcal i sporo białka, więc zasypiasz najedzony, ale bez uczucia kamienia w żołądku. Jeśli układasz sobie lekkie kolacje w ramach diety, sprawdź, jak ułatwia to dziennik treningowy i planowanie jadłospisu w JustFitLife – ja po prostu wpisuję takie “awaryjne” kolacje do planu z wyprzedzeniem i wtedy nie kończę z wędliną i serem.
Z tego, co masz:
- Tuńczyk z puszki – odsącz bardzo dokładnie. Pasta wyjdzie łagodniejsza, więc dodaj więcej cytryny. To zresztą ta sama ryba, z której zrobisz też zapiekankę z makaronem i tuńczykiem, gdy będziesz mieć więcej czasu.
- Sardynki w oleju – odsącz i rozgnieć razem z ościami (są miękkie i jadalne). Daj mniej jogurtu, bo ryba jest bardziej tłusta.
- Wędzony pstrąg – najdelikatniejszy z całej gromadki. Pasta wychodzi jaśniejsza i bardziej “elegancka”. Jeśli lubisz ten gatunek na obiad, zajrzyj do kategorii z przepisami rybnymi.
- Bez szczypiorku? Posiekany koperek albo natka pietruszki dadzą radę.
Ile pasta wytrzyma w lodówce?
Do 2 dni w szczelnym pojemniku. Trzeciego dnia już bym nie ryzykował, bo jajka i ryba nie lubią zwlekania. Nie smaruj chleba na zapas – pieczywo namięknie. Pastę trzymaj osobno, a chleb ogrzej tuż przed jedzeniem.
Bo zobacz, kosztuje to wszystko około 10–12 zł na 3 porcje. Sklepowa pasta w słoiczku kosztuje tyle samo, a ma połowę składu z oleju i zagęstników.
A jak już zjesz, zrzuć buty i odpal coś niewymagającego. Ja czasem wieczorem zaglądam na listę serwerów Minecraft i przez godzinę buduję domek z bali. Gotowanie z głowy, praca z głowy, w sam raz.
Jaką rybą robisz pastę u siebie – trzymasz się makreli, czy masz swój ulubiony zamiennik?
