Gołąbki lubi prawie każdy. Parzenia kapusty, odrywania liści i zawijania nie lubi prawie nikt. Tutaj wszystko to odpada: kapustę szatkujesz, mieszasz z mięsem i surowym ryżem, formujesz kotleciki i dusisz w sosie na jednej patelni.
To dobry pomysł na dzień, kiedy została połówka kapusty i pół kilo mielonego, a chcesz porządnego obiadu bez godziny stania przy garnku. Do tego następnego dnia wyjdą jeszcze lepsze, więc spokojnie starczy na lunch do pracy.
Dwa najczęstsze problemy to twardy ryż i kulki, które rozpadają się w sosie. Poniżej masz proporcje, które tego unikają, i tabelkę ratunkową na wszelki wypadek.
- Porcje: 4 (około 12 kotlecików)
- Czas: 15 minut przygotowania + 30 minut duszenia
- Poziom: łatwy, nie trzeba mieć żadnego doświadczenia
Składniki
Kotleciki:
- 500 g mielonego mięsa (wieprzowego albo wieprzowo-wołowego)
- 350 g białej kapusty (to mniej więcej ćwiartka małej główki albo pół szklanki mniej niż połowa dużej)
- 100 g surowego ryżu długoziarnistego (pół szklanki)
- 1 średnia cebula
- 2 ząbki czosnku
- 1 jajko
- 1 łyżeczka soli + ½ łyżeczki soli do kapusty
- ½ łyżeczki świeżo mielonego pieprzu
- 1 łyżeczka papryki słodkiej
- 3 łyżki mąki do obtoczenia
- 2 łyżki oleju do smażenia
Sos:
- 500 ml passaty pomidorowej (jedna butelka lub karton)
- 300 ml wody albo bulionu (szklanka i 50 ml)
- 1 łyżka koncentratu pomidorowego
- 1 łyżeczka cukru
- 1 liść laurowy
- 3 ziarna ziela angielskiego
- sól i pieprz do smaku
- do podania: łyżka śmietany albo natka pietruszki (opcjonalnie)
Potrzebujesz głębokiej patelni o średnicy 28–30 cm z pokrywką. Nie masz takiej? Weź szeroki garnek, byle kotleciki leżały w jednej warstwie.
Przygotowanie
- Kapustę poszatkuj bardzo cienko, a potem przejedź kilka razy nożem w poprzek, żeby nitki były krótkie, mniej więcej na 1–2 cm.
- Wsyp kapustę do dużej miski, dodaj ½ łyżeczki soli i ugniataj rękami przez minutę, aż zmięknie i puści sok.
- Odciśnij kapustę lekko w dłoniach. Nie wyciskaj do sucha, ma być wilgotna, nie mokra.
- Cebulę zetrzyj na tarce o grubych oczkach, czosnek przeciśnij przez praskę. Dodaj do miski.
- Wrzuć mięso, surowy ryż (bez płukania i bez parzenia), jajko, 1 łyżeczkę soli, pieprz i paprykę.
- Wymieszaj dłonią przez około minutę, aż masa zrobi się lepka i będzie trzymać się razem. Dłużej nie trzeba.
- Zmocz ręce w wodzie i uformuj 12 spłaszczonych kotlecików wielkości dłoni dziecka, grubych na 2 cm. Obtocz je lekko w mące.
- Rozgrzej olej na patelni na średnim ogniu. Smaż kotleciki partiami po 2 minuty z każdej strony, tylko do zrumienienia, nie do ugotowania. Po usmażeniu odłóż na talerz.
- W tej samej patelni wymieszaj passatę, wodę, koncentrat, cukier, liść laurowy i ziele angielskie. Dopraw odrobiną soli i pieprzu, zagotuj.
- Włóż kotleciki do sosu. Sos ma sięgać mniej więcej do połowy ich wysokości, nie całkiem je zakrywać.
- Gdy sos znowu zacznie bulgotać, zmniejsz ogień do najmniejszego i przykryj pokrywką. Duś 20 minut.
- W połowie tego czasu, po 10 minutach, szybko odwróć kotleciki łopatką i przykryj z powrotem.
- Zdejmij pokrywkę i gotuj jeszcze 5 minut, aż sos zgęstnieje tak, że oblepia łyżkę. Spróbuj ryżu: ma być miękki w środku, bez chrupnięcia.
- Wyjmij liść laurowy, dopraw sos do smaku. Podaj od razu, z łyżką śmietany albo posypane natką.
Wskazówki
- Najpierw zrumień, potem duś. Dwie minuty na patelni robią skorupkę, która trzyma kulki w całości. Bez tego kotleciki w sosie mogą się kruszyć.
- Nie dodawaj ryżu ugotowanego. Surowy dopiero w sosie wchłonie płyn i zrobi się puszysty. Ugotowany rozgotuje się na papkę, a masa będzie za luźna.
- Pokrywka ma być szczelna i ogień minimalny. Ryż dusi się w parze. Jeśli sos bulgocze mocno albo pokrywka stoi krzywo, płyn wyparuje, zanim ryż zdąży zmięknąć.
- Nie zalewaj kotlecików do samej góry. Dolna połowa dusi się w sosie, a górna w parze. Przy pełnym zalaniu kotleciki mogą się rozjechać.
- Nie mieszaj sosu łyżką po włożeniu kotlecików. Potrząśnij patelnią albo odwróć kotleciki łopatką, raz i delikatnie.
- Ryż daje się oszukać tylko pozornie. Jeśli po 25 minutach nadal jest twardy, nie przedłużaj na siłę na dużym ogniu. Dolej 100 ml gorącej wody i duś pod pokrywką kolejne 5–8 minut.
Podobny pomysł z surowym ryżem w mięsie i sosie pomidorowym działa też w papryce faszerowanej z piekarnika. Jeśli wolisz same kulki bez kapusty, zajrzyj do pulpetów w sosie pomidorowym.
Co zrobić, gdy ryż jest twardy, a sos za rzadki
Zdarza się, że coś idzie nie tak, zwłaszcza za pierwszym razem. Zajrzyj do tabelki, zanim zaczniesz panikować.
| Problem | Najczęstsza przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Ryż po 25 minutach nadal twardy | Za mało płynu albo pokrywka źle przylega | Dolej 100 ml gorącej wody, przykryj, duś 5–8 minut na minimalnym ogniu |
| Ryż twardy, ale sos już gęsty | Sos zgęstniał za szybko, ryż nie dostał pary | Dolej 150 ml wody, przykryj, nie odkrywaj przez 10 minut |
| Sos za rzadki | Za dużo wody albo kapusta puściła sok | Zdejmij pokrywkę, gotuj 5–8 minut na średnim ogniu, aż zacznie oblepiać łyżkę |
| Sos nadal rzadki, a kotleciki gotowe | Za mało czasu bez pokrywki | Wyjmij kotleciki na talerz, sos gotuj 3–4 minuty na dużym ogniu, wróć kotleciki do patelni |
| Sos kwaśny | Passata bywa ostra | Dodaj pół łyżeczki cukru albo łyżkę śmietany |
| Kotleciki się rozpadają | Za mokra kapusta albo brak zrumienienia | Następnym razem odciśnij kapustę mocniej i smaż po 2 minuty z każdej strony. Teraz nie mieszaj, tylko przesuwaj patelnię |
| Kotleciki przypalone od spodu | Ogień za duży, za mało sosu | Zmniejsz ogień, dolej 100 ml wody i potrząśnij patelnią |
Warianty
Z kaszą jaglaną. Zamień 100 g ryżu na 100 g suchej kaszy jaglanej. Przepłucz ją na sitku, najlepiej zalej na chwilę wrzątkiem, żeby nie była gorzka. Do sosu dolej 50 ml wody więcej, bo kasza chłonie sporo płynu. Czas duszenia zostaje ten sam.
Z mięsem z indyka. Weź 500 g mielonego indyka. Jest chudsze i łatwo wychodzi suche, więc dodaj do masy 1 łyżkę oleju i 2 łyżki bułki tartej. Duś 20 minut i nie dłużej, bo indyk twardnieje szybciej niż wieprzowina. Jak ratować mięso, które już stwardniało, opisuje tekst o twardym mięsie po duszeniu.
Wege z soczewicą. Zamiast mięsa weź puszkę (400 g) ugotowanej soczewicy, odsączoną i lekko rozgniecioną widelcem. Dodaj 4 łyżki bułki tartej, jajko, 100 g surowego ryżu i kapustę jak w przepisie. Masa jest bardziej wilgotna, więc formuj mokrymi rękami i obtocz w mące porządniej. Smaż po 1,5 minuty z każdej strony, a potem duś 25 minut. Odwracaj tylko raz i bardzo delikatnie. Inne mięsne zamienniki znajdziesz w kotletach z czerwonej soczewicy.
Z tego, co masz w lodówce. Zamiast białej kapusty możesz dać młodą albo włoską, tylko w tej samej ilości. Resztka marchewki zetrzyta na drobno też się nada, 1 mała do masy. Brakuje passaty? Użyj puszki pomidorów krojonych i rozgnieć je widelcem.
Przechowywanie
Gołąbki leżą w lodówce do 3 dni w szczelnym pojemniku, razem z sosem. Ryż przez noc dociągnie wilgoć, więc sos wyraźnie zgęstnieje. To normalne.
Można je mrozić do 2 miesięcy, najlepiej po porcji z sosem. Rozmroź w lodówce przez noc.
Do pracy zapakuj dwa–trzy kotleciki z sosem i dolej łyżkę wody. Odgrzewaj w mikrofalówce 2–3 minuty pod przykryciem, w połowie wymieszaj. Na patelni daj 2 łyżki wody, przykryj i podgrzewaj 5 minut na małym ogniu.
Resztkę kapusty zetrzyj na surówkę z marchewką i jabłkiem, a ugotowane kotleciki podaj z ziemniakami albo kromką chleba. Jeśli lubisz takie domowe, mięsne obiady, więcej pomysłów jest w kategorii przepisy mięsne.
